ปรัชญาเพื่อชีวิตยั่งยืน

“สัก-ประดู่”

ผมขอจิ๊กนิทานของอาจารย์ยอดเยี่ยม เทพธรานนท์มาอีกสักหนึ่งเรื่อง

เป็นเรื่องการเปรียบเทียบค่านิยมระหว่างคน 2 กลุ่มผ่านธรรมชาติ คือ ต้นประดู่ และต้นสัก

สะท้อนให้เห็นว่ามุมมองที่แตกต่างกัน เกิดจากเบ้าหลอมที่แตกต่างกัน

และผลลัพธ์ที่ตามมาก็แตกกัน สุขและทุกข์ของคนจึงต่างกัน

เชิญมีความสุขในการอ่านได้เลยครับ

อ.คณวัฒน์ ธีรนิธิวัฒน์

=====

เมื่อสิบกว่าปีที่แล้วผมท่องหาภูมิปัญญาท้องถิ่นอยู่ในแดนอิสาน เพราะรู้สึกถึงความเขลาของตนเอง เดินทางไปเรื่อยๆ เดินทางติดต่อกันอยู่หลายปี แต่ละครั้งเดินทางอยู่ ๒-๓ อาทิตย์ ไม่ได้คาดหวังว่าจะเจออะไร

วันหนึ่งเข้าไปในป่าปลูกกับชาวบ้านคนหนึ่งที่ดูแลป่าที่ปลูกขึ้นมาผืนนั้น นายคำภูอายุอ่อนกว่าผม ๑ ปี เรียนหนังสือจบแค่ ป.4 ...เราสองคนเดินเข้าไปในป่าปลูกอายุแค่ 10 ปี ผมสังเกตความเจริญเติบโตของต้นไม้หลากชนิดที่ยืนต้นอยู่นั้นว่า.....

ต้นสัก..... ต้นไม้ราคาแพงที่สุด อายุ ๑๐ ปีจะมีขนาดค่อนข้างใหญ่แล้ว
ต้นมะค่า.. ต้นไม้ที่ราคาแพงน้อยลงมา อายุ ๑๐ ปีจะมีขนาดเล็กลงมาหน่อย
ไม้แดง.... ต้นไม้ราคาถูกลงไปอีก อายุ ๑๐ ปีจะมีขนาดเล็กลงมาอีก แล้วก็
ต้นประดู่.. ต้นไม้ที่ราคาที่ถูกที่สุดในกลุ่ม อายุ ๑๐ ปีจะมีขนาดเล็กที่สุด

เมื่อสังเกตเห็นดังนั้น ผมก็พูดขึ้นมาว่า

“ต่อไปเราก็ปลูกแต่ต้นสักดีกว่า ต้นสักราคาแพง แถมโตเร็วด้วยอีกตะหาก ไปปลูกต้นไม้อย่างอื่นทำไม ไม่ต้องปลูกไม้ประดู่แล้ว 10 ปีต้นเล็กนิดเดียวเอง”

นายคำภูเขาก็บอกว่า

“ต้นสักเป็นต้นไม้เห็นแก่ตัว เวลาที่ใบมันตกลงมาใต้ต้น ตะไคร้ยังขึ้นไม่ได้เลย แต่ต้นประดู่ กิ่งมันแข็งนะอาจารย์ ตัดกิ่งเอามาตีควายยังได้”

ผมก็ไม่ได้พูดอะไรตอบออกไป นอกจากคิดชื่นชมนายคำภูว่า เขาเป็นชาวบ้านที่รู้เรื่องพืชพรรณได้ดีจริงๆ เป็นคนที่เข้าใจธรรมชาติของป่าของต้นไม้ ที่คนอย่างเรายากจะสังเกตและเข้าใจได้ ....จนกระทั่งตอนกลางคืนเราสองคนนั่งคุยกันที่ชานบ้าน

พี่คำภูเขาพูดลอยๆขึ้นว่า


“คนเมืองตัดสินคุณค่าของสิ่งของด้วยความสวยงาม จากของที่ตายไปแล้ว แต่ชาวบ้านตัดสินคุณค่าด้วยประโยชน์ใช้สอยจากของที่ยังไม่ตาย”

ผมก็ถามว่า “แปลว่าอะไร”

พี่คำภูเขาก็บอกว่า

“อาจารย์ครับ....ต้นสักมันจะแพงได้ มันต้องเป็นต้นสักที่ตายแล้ว แล้วก็ต้องดูว่าลายสวยไหม แต่ต้องเป็นต้นสักที่ตายแล้ว แต่ต้นไม้อื่นๆหลายๆอย่าง ต้นไม้อะไรก็ขึ้นใต้ต้นได้ ผักกูดก็ขึ้นได้ หรืออย่างต้นประดู่กิ่งมันก็มีประโยชน์
ต้นประดู่มีประโยชน์ใช้สอยตั้งแต่ตอนที่มันยังไม่ตาย ชาวบ้านเอาไว้ทำประโยชน์ เพราะว่าชาวบ้านตัดสินจากประโยชน์ใช้สอย แล้วเป็นประโยชน์ใช้สอยที่เกิดขึ้นตอนที่มันยังไม่ตาย

คนเมืองตัดสินคุณค่า...... ด้วยความสวยงามจากสิ่งที่ตายไปแล้ว ทำลายวงจรชีวิตไป
ชาวบ้านตัดสินคุณค่า ..... ด้วยประโยชน์ใช้สอยจากสิ่งที่ยังมีชีวิตอยู่ ธรรมชาติเป็นวงจรชีวิต
คนเมือง และ ชาวบ้าน..... จะตัดสิน “คุณค่า” ที่แตกต่างกัน
ถ้าไม่ทำลายกันก็ไม่เป็นอะไร แต่ถ้าเกิดการทำลายกัน...... ก็จะมี “ผู้แพ้”
เมื่อมี “ผู้แพ้” และมี “ผู้ชนะ” ความรักก็น้อยลง ก็จะทำให้สังคมมีความน่าอยู่น้อยลง”

มุมมอง การดำรงชีพ และภาระกิจที่เรากำลังทำอยู่ คงไม่ได้ต่างอะไรมากนักกับเรื่องของต้นสักและต้นประดู่ของนายคำภูเท่าไร เพราะ... ความสำคัญของการบริหารชีวิตอาจจะอยู่ที่

“ความรัก และ สังคมที่น่าอยู่”
“ความมีประโยชน์ต่อผู้ใช้อย่างยั่งยืน”
“การบริหารที่หลีกเลี่ยง ผู้แพ้ และ ผู้ชนะ”
“การไม่เข่นฆ่าหรือทำลายธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม”

บางทีระบบการเรียนการสอนเราสอนให้นักเรียนเป็น “คนเก่ง” นั้นอาจไม่ยาก
บางทีระบบการเรียนการสอนเราสอนให้นักเรียนเป็น “คนดี” นั้นอาจยากนักหนา
บางทีระบบการเรียนการสอนเราสอนให้นักเรียนมี “สมองเฉียบคม” นั้นอาจไม่ยากนัก
บางทีระบบการเรียนการสอนเราสอนให้นักเรียนมี “หัวใจอ่อนโยน” นั้นอาจยากนักหนา

ภูมิปัญญาท้องถิ่นนั้นยิ่งใหญ่และล้ำลึกจริงๆครับ
ขอบคุณต่อ “โชค” และ “ความรัก” ที่ได้มาครับ



Article Credit : หนังสือ ๒ ร้อยพันนิทานจากอีเมลยอดเยี่ยม (โดย อ.ยอดเยี่ยม เทพธรานนท์ สถ.๓๔๔ ว.)

.

MORE ARTICLES

MORE KNOWLEDGE

EXPLORE MORE

เครื่องผสมขี้  เลื่อย
หม้อนึ่งความดัน 300   ขวด
หม้อนึ่งความดัน 60   ขวด
เครื่องอัดก้อน 2   หัว
ตู้นึ่งก้อนเชื้อ  เห็ด
เครื่องอัดก้อน 8   หัว


.
.
Info




ก้อนเชื้อเห็ดคุณภาพ ifarm มีทั้งก้อนเชื้อเห็ดนางฟ้า เห็ดโคนญี่ปุ่น เห็ดเป๋าฮื้อ เห็ดขอนขาว และเห็ดอื่นๆ

 

Info
Info

อุปกรณ์และเครื่องจักรการเพาะเห็ด เช่น เครื่องผสมก้อนเชื้อเห็ด เตานึ่งฆ่าเชื้อ เครื่องอัดก้อนเชื้อเห็ด

 

Info
Info

เชิญร่วมอบรมเพาะเห็ด - หลักสูตรอบรมเพาะเห็ดถุง และหลักสูตรอบรมเพาะเห็ดฟาง

 

Infomini_icon_artical_page_01.png


mini_icon_artical_page_02


mini_icon_artical_page_03
.


ข้อมูลเชิงชีวภาพของเห็ด (ทั้งเห็ดที่กินได้ และเห็ดเป็นพิษ) และต้นไม้หลากหลายชนิดที่พบในประเทศไทย

 



เชิญชมภาพเห็ดชนิดต่างๆ และวีดีโอ (VDO) เกี่ยวกับเห็ด เทคนิคการเพาะเห็ด การดูแลเห็ด

 



เชิญดาวน์โหลด ebook เกี่ยวกับเห็ด การเพาะเห็ด และอื่นๆได้ที่นี้ ไม่มีค่าใช้จ่าย

 

mini_icon_artical_page_04 mini_icon_artical_page_05 mini_icon_artical_page_06
.


.
.
LIKE & COMMENT

  • comment
  • comment2

.

.

.
.

@ 2010-2011 ศูนย์เรียนรู้ ifarm Contact :: 081-555-1297 Email :: ifarm@ifarm.in.thnew_logo_black